Μια εκδήλωση τιμής στην Έλλη Παππά

Στις 6 Ιούνη 2005 πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του τμήματος πολιτισμού του Συνασπισμού και ιδιαίτερα της φίλης Τζένης Κολλάρου-Kαλλέργη μια βραδιά τιμής για την Έλλη Παππά, στην κατάμεστη αίθουσα της Στοάς του Βιβλίου, με αξιοσημείωτη παρουσία νέων ανθρώπων.
Μια βραδιά που ζωντάνεψε την πρόσφατη ιστορία του λαού μας.
Μια βραδιά με πολύ συγκίνηση και πλούσιo συναίσθημα. Αυτά δεν καταγράφονται εύκολα σε κείμενο, τα ζεις. Όλοι οι ομιλητές εκτός από τις ιστορικές εκτιμήσεις και αναφορές, έβγαλαν και συναίσθημά για τον άνθρωπο Έλλη.

Περιληπτικά θα αναφερθούμε στους ομιλητές της εκδήλωσης.

Ο δημοσιογράφος Στέλιος Κούλογλου:
«Η Έλλη ανήκει σε μια γενιά του ηττήθηκε, σε μια γενιά που αντίκρισε κατάματα το θάνατο, δεν τον φοβήθηκε και βγήκε με το κεφάλι ψηλά από την αναμέτρηση. Μια γενιά που έχει να μας πει ακόμα πάρα πολλά». Στο τέλος αναρωτήθηκε:»πόσο διαφορετική θα ήταν η αριστερά αν οι ιδέες ανθρώπων όπως ο Μπελογιάννης, η Έλλη είχαν επικρατήσει στο κομμουνιστικό κίνημα;»

Ο βουλευτής Νίκος Κωνσταντόπουλος: «Η Έλλη Παππά ένα ζωντανό ιστορικό πρόσωπο ανάμεσά μας, έχει πολλά να μας πει για την Ελλάδα και την αλήθεια της, για τις τραγωδίες του 20ου αιώνα και τις αναζητήσεις του 21ου αιώνα, για την ανθρωπότητα και τις οικουμενικές αξίες της, της Ελευθερίας, της Αλληλεγγύης, της Ειρήνης, της Ανθρωπιάς. Είναι ιστορικό πρόσωπο γιατί η ζωή της ταυτίστηκε με τραγικές καταστάσεις της νεώτερης ιστορίας μας, γιατί με την στάση της δημιούργησε ιστορία. Η άκαμπτη δύναμη ελευθερίας, αντίστασης και αλήθειας, συνυπάρχει πάντα με ένα χαμόγελο ελκυστικό, απλό και αληθινό».

Ο φυσικός Βασίλης Σακελλαρίου αναφέρθηκε στη σπουδαιότητα του φιλοσοφικού έργου της Έλλης και ιδιαίτερα στην αναγκαιότητα της μελέτης του βιβλίου της «Ο Πλάτωνας στην εποχή μας»και έκφρασε την ελπίδα σύντομα να εκδοθούν νέα έργα της.

Ο ηθοποιός Λυκούργος Καλλέργης διάβασε αποσπάσματα από κείμενα της Έλλης και αποκάλυψε ότι στο σπίτι του συναντιόταν ο Μπελογιάννης, ο Πλουμπίδης, η Έλλη «την ξέρω απ’ αυτά τα χρόνια».

Η καθηγήτρια Νεοελληνικών Σπουδών στο Παν/μιο Αθηνών Ρίτσα Φράγκου-Κικίλια:
«Η Έλλη υπήρξε θρύλος. Με ταξιδεύει στα παραμύθια, στις παραδόσεις, εκπροσώπησε την ηθική αξία που λέγεται αξιοπρέπεια. Όταν ακούω ένα ζεϊμπέκικο τραγούδι σκέφτομαι ότι είναι γραμμένο για την Έλλη. ‘Εγώ με την αξία μου και όχι με ξένες πλάτες, περπάτησα και διάβηκα μεσ’ της ζωής τις στράτες».

Ο δημοσιογράφος συντονιστής της εκδήλωσης Γιάννης Διακογιάννης:
«Η τιμή ανήκει σε σας και στο σύντροφό σας, για το ήθος, το έργο σας και το συγκλονιστικά μηνύματα των τιτάνιων αγώνων σας.»

Από το Λεωνίδα Κύρκο διαβάστηκε σύντομο μήνυμα:
«Έζησα από δίπλα, από τις ανδρικές φυλακές Αβέρωφ, την τραγωδία της με τη δολοφονία του Νίκου Μπελογιάννη και το μεγάλωμα του παιδιού της Νίκου μέσα στις φυλακές. Χαίρομαι που μου δίνεται η ευκαιρία να της εκφράσω δημόσια την αγάπη και το σεβασμό μου».

Από την «Παρέα της Κοκκινιάς», την παρέα της Έλλης, ο Μανώλης Σεργεντάκης διάβασε το παρακάτω κείμενο:
«Κατ’ αρχήν ένα μπράβο στους ανθρώπους που είχαν την πρωτοβουλία να τιμήσουν την Έλλη Παππά. Ζητάμε λίγο χρόνο, για να καταθέσουμε και την δική μας τιμή.
Σε μια εποχή (σαν του σήμερα) που πολλοί παρακολουθούν με έκπληξη, αγώνες και αξίες να εξαργυρώνονται σε συναλλαγή με την εξουσία, η Έλλη είναι το φωτεινό και ζωντανό παράδειγμα της συνέπειας της συνέχειας και της ανιδιοτέλειας.
Λαϊκή αγωνίστρια τότε (άξια συναγωνίστρια του συντρόφου της Νίκου), λαϊκή αγωνίστρια και σήμερα.
Όταν κάποιος φίλος στην παρέα την ρωτά για ιστορικά στοιχεία, πάντα μετά την απάντησή της, συμπληρώνει «μα να πούμε και να κάνουμε κάτι και για το σήμερα, και για το αύριο».
Την έχουμε στην παρέα μας και είμαστε στην παρέα της, και ξέρουμε ότι η Έλλη του τότε είναι και η Έλλη του σήμερα.
Πιο πλούσια σε εμπειρία και βιώματα και πολύ γλυκιά στην παρέα της.
Γι’ αυτό θέλουμε να αποδόσουμε τιμή στην Έλλη του σήμερα.
Πάντα να ζεις Έλλη και να αγωνίζεσαι.
Σ’ αγαπάμε όχι μόνο για το τότε, μα για όλη την πορεία σου»

Πολλοί κι άλλοι θάθελαν νάναι ομιλητές να πουν «κάτι» για την Έλλη. Αυτό φάνηκε και από τα σχόλια ορισμένων εντύπων τις επόμενες μέρες της εκδήλωσης. Δύο απ’ αυτά, τα πιο αντιπροσωπευτικά κείμενα αποφασίσαμε να τα παραθέσουμε όπως έχουν:

Της ηθοποιού Εύας Κοταμανίδου από «ΤΑ ΝΕΑ»:
«Είναι κάποιοι σπάνιοι άνθρωποι, κυκλοφορούν ανάμεσά μας, εκφράζονται δια της ομιλίας και της γραφής, υπερασπίζονται τα πιστεύω τους με πάθος, κυνηγούν και αναδεικνύουν την αλήθεια όπου κι αν κρύβεται κουκουλωμένη, πατικωμένη, αποκεφαλισμένη σε μυαλά σφραγισμένα, σε κιτάπια σκοροφαγωμένα, σε υπόγεια αραχνιασμένα, αποκαλύπτουν το λάθος, αγωνίζονται με θάρρος απαράμιλλο γνωρίζοντας τον ελλοχεύοντα κίνδυνο για τους μη συμμορφούμενους «προς τας υποδείξεις», πάντα μ' ένα πλατύ χαμόγελο, με μάτια που αστράφτουν, κοιτώντας πάνω και πέρα από τη στιγμή, ατενίζοντας τα ύψη και τη δάφνη της Ιστορίας, όντας οι ίδιοι συμμέτοχοι και διαμορφωτές της. Πατούν γερά πάνω στη γη, απολαμβάνουν τη ζωή καταπίνοντας πίκρες, απογοητεύσεις, εγκλεισμούς, κυνηγητά και συγχρόνως υπερίπτανται σαν δροσερό αεράκι, σαν ζέφυρος ηνιγμένος' στις μυρωδιές μιας αναμενόμενης ελπιδοφόρας άνοιξης. Ούτε οι σιδερόφρακτες πόρτες, ούτε οι τοίχοι της φυλακής, ούτε οι καταδίκες εις θάνατον μπορούν να τους κάμψουν. Με ηθικόν ακμαιότατον παραμένουν πάντα ελεύθεροι Βαδίζοντας στους μεγάλους ανοιχτούς δρόμους της πάλης διεκδικώντας τη δικαίωση. Ο χρόνος και η ηλικία δεν τους αγγίζουν, πάντα νέοι, πρωτοπόροι συνεχίζουν τον αγώνα τον καλό, πιστοί στις ηθικές αξίες, σ' αυτούς που χάθηκαν «για ένα λάθος», τραγικοί και συνάμα ακαταμάχητοι, φάροι φωτεινοί, υποδείγματα ανθρώπινης αξιοπρέπειας, δύναμης και συνέπειας.
Η Έλλη Παππά, την οποία τίμησε προχθές το Πολιτιστικό Τμήμα του Συνασπισμού, είναι η υπέροχη δημιουργική «άνθρωπος» (Ζ. Καρέλλη) αυτού του σπάνιου είδους, που δοξάζει τη σύντομη, γήινη ύπαρξη μας.»


και του δημοσιογράφου Παναγιώτη Διαμαντή από την «Ελευθεροτυπία»:
«Την περασμένη Δευτέρα, στην υπόγεια αίθουσα της Στοάς του Βιβλίου (παλιό Αρσάκειο), ο ΣΥΝ τίμησε την κυρία Έλλη Παππά, μια σπουδαία αγωνίστρια της ελληνικής Αριστεράς και, επίσης, μια αληθινή διανοούμενη, με μεγάλο συγγραφικό έργο. Το ακροατήριο ήταν πυκνό, με πολλούς να παρακολουθούν όρθιοι την εκδήλωση. Ανάμεσα τους ήταν κι ένας σκύλος -εγώ! Βλέπετε, θεώρησα υποχρέωση μου να πάω στην ωραία αυτή βραδιά, να ακούσω να μιλούν γι' αυτήν και να τη χειροκροτήσω. Διότι η κυρία Έλλη Παππά, εκτός από αγωνίστρια και διανοούμενη, είναι και μεγάλη φίλη των ζώων. Και, φυσικά, φίλη της σελίδας μας! Γουάου! Η γνωριμία μας άρχισε περίπου 25 χρόνια πίσω, όταν ο δικός μου της ζήτησε να γράψει ένα κείμενο για ένα συνδικαλιστικό (στον χώρο των δημοσιογράφων) εφημεριδάκι. Η κυρία Έλλη πέταξε απ' τη χαρά της και έστειλε στο άψε -σβήσε την (εκλεκτή) συνεργασία της. Προσφέρθηκε μάλιστα -προς μεγάλη χαρά του δικού μου- να στείλει κι άλλη, για το επόμενο φύλλο της εφημεριδούλας! Πέρασαν μερικά χρόνια και, ξαφνικά, όταν ήδη είχε ξεκινήσει αυτή η ζωοφιλική σελίδα μας, η κυρία Έλλη μου τηλεφώνησε: «Παρακολουθώ τη σελίδα σου, Μένιο, και πρέπει να ξέρεις ότι είμαστε σύντροφοι στη ζωοφιλία». Και, προς μεγάλη μου έκπληξη -για την ευαισθησία που έκρυβε μέσα της αυτή η δυναμική αγωνίστρια- μου μίλησε για πολλή ώρα για τα ζωάκια της (σκύλους και γάτες) που συγκατοικούσαν στο διαμέρισμα της. Μου είπε, μάλιστα, ότι ετοίμαζε κι ένα βιβλιαράκι, όπου δεν θα 'γραφε για τον Λένιν, τον Πλάτωνα και την παρισινή κομμούνα, αλλά για τη δική της γάτα, τη Σοφή!
Το βιβλιαράκι εκδόθηκε και μου το 'στειλε στην εφημερίδα: Ήταν ένα μικρό αριστούργημα, με θέμα τη γάτα της, τα γεννητούρια της και τη σχεδόν... συντροφική συμπαράσταση του γάτου της σ' όλες τις φάσεις της δύσκολης εκείνης γέννας. Για χρόνια, από τότε, η κ. Ελλη μου τηλεφωνούσε σε τακτά διαστήματα και πιάναμε την κουβέντα για σκύλους και γάτες: Γιατί άλλο θα μπορούσε να συζητήσει η κυρία Έλλη μ' έναν σκύλο, άλλωστε; Γι’ αυτό κι εγώ, που ποτέ δεν την ξέχασα, έτρεξα μόλις έμαθα για την τιμητική της βραδιά. Και χάρηκα πολύ που την ξανάδα ζωηρή, αν και κατασυγκινημένη για τα καλά λόγια που όλοι είπαν γι’ αυτήν, τη δράση και το έργο της. Να 'σαι πάντα καλά, κυρία Έλλη!
Ο κ. Μένισς -είναι σκύλος, ημίαιμος, λεβέντης και καραμπουζουκλής -παρά τα χρονάκια του. Θυμάται ότι... μάλωσε την κυρία Έλλη, διότι είχε υπογράψει με ψευδώνυμο το βιβλιαράκι «Η γάτα η Σοφή». Κατάλαβε, όμως, ότι κάποιοι ίσως να παρεξηγούσαν μια διανοούμενη της Αριστεράς, βλέποντας την να ασχολείται με τη γέννα της γάτας της. Δυστυχώς, υπάρχουν και τέτοιοι..».

Να σημειώσουμε ότι στο χώρο υπήρχε ιστορικό υλικό φωτογραφιών και χειρογράφων, και προβλήθηκε βίντεο με παλαιότερες συνεντεύξεις της Έλλης. Αξίζει να αναφέρουμε την απάντησή της στην ερώτηση δημοσιογράφου «Τι θα κάνατε αν παίρνατε την εξουσία τότε;», «Θα την καταργούσαμε!».
Την εκδήλωση έκλεισε η Έλλη καταχειροκροτούμενη: «Τις προηγούμενες μέρες ήμουνα λυπημένη γιατί ήταν ή επέτειος της δολοφονίας των κινέζων νέων στην πλατεία Τιέν Αν Μεν, η οποία δυστυχώς δεν είχε καμιά απήχηση, δε ξεσήκωσε συνειδήσεις. Και τώρα η Κίνα είναι στα χέρια μιας κατάστασης που οδηγεί στον πιο σκληρό καπιταλισμό.»

Θεωρούμε αναγκαίο να βάλουμε μερικά πολιτικά ζητήματα, που η Έλλη έβαλε με τη στάση της, τα κράτησε ψηλά και σήμερα το ίδιο επίκαιρα ξαναμπαίνουν.

1ο Οι αξίες. Πολύς λόγος γίνεται στην εποχή μας για φθορά και διαφθορά αξιών. Οι αξίες γύρω από τον «άνθρωπο» ούτε φθείρονται ούτε διαφθείρονται. Οι άνθρωποι και οι θεσμοί που καιροσκοπικά και υποκριτικά πρόβαλαν και ισχυρίστηκαν ότι τις έχουν, αυτοί φθάρηκαν και διεφθάρηκαν π.χ. εκκλησία – δικαιοσύνη - κόμματα εξουσίας που άλλη μια φορά αποκαλύφθηκαν προκαλώντας την οργή. Όποιος έχει τις αξίες εύκολα βρίσκει
το αληθινό από το ψεύτικο
το καλό από το κακό
το σοβαρό από γελοίο
Σήμερα, σωστά, πρώτο θέμα στις πολιτικές συζητήσεις είναι το «ποιος είπε τι».

2ο Οι αγώνες. Η απορία του Στέλιου Κούλογλου, για το πόσο διαφορετική θα ήταν η πορεία του κινήματος, αν επικρατούσαν οι ιδέες των Μπελογιάννη-Έλλης, και πράγματι είναι έτσι. ΄Αλλά έχει και συνέχεια. Πόσο διαφορετική είναι η γενικότερη πολιτική κατάσταση σήμερα στη χώρα από τους αγώνες και τις θυσίες αυτών των ανθρώπων. Ο ξένος παράγοντας που και τότε σχεδίαζε κεντρικά τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα χρησιμοποιώντας αρχομανείς-αγύρτες-μισθοφόρους και δούλους, κατάλαβε ότι δεν μπορεί αυτή τη χώρα μ’ αυτήν την αντίσταση να την κάνει τριτοκοσμική αποικία. Άλλαξε λοιπόν μεθόδους και τακτικές και σήμερα μπορούμε να συνεχίσουμε τους ίδιους αγώνες από καλύτερες θέσεις. Κανείς αγώνας, λοιπόν, δεν πήγε χαμένος .

3ο Η ιστορική μνήμη. Αυτοί που εξουσιάζουν έχουν κάθε συμφέρον να εξαλειφθεί η ιστορική μνήμη της αντίστασης, της κάθε αντίστασης σε κάθε αδικία΄. Γνωρίζουν ότι όποιος ελέγχει το παρελθόν, ελέγχει και το παρόν και θα ελέγξει και το μέλλον. Γι’ αυτό σήμερα χρειαζόμαστε και την αντίσταση της μνήμης.

4ο Ο Άνθρωπος. Η πίστη στον άνθρωπο, ότι έχει τη δύναμη να κατακτήσει το μέλλον. Η τόλμη του ανθρώπου. Η Έλλη έχει να μιλήσει για τον Άνθρωπο. Η Έλλη ατενίζει το σήμερα και το αύριο.
Αυτοί οι άνθρωποι δε γερνάνε.

Κοκκινιά, Ιούλης 2005

Συλλογικό κείμενο της Παρέας της Κοκκινιάς για την Έλλη .