Εκλογών νόημα

Ολλανδία Μάρτιος 2006. Δημοτικές εκλογές. Σε τεταμένη ατμόσφαιρα. Κυβερνώντες και αντιπολιτευόμενοι υποψήφιοι σε σκληρό ανταγωνισμό. Ποιος θα λάβει τη μερίδα του λέοντος;
Το δεξιό κόμμα των Χριστιανοδημοκρατών (CDA) που έχει την πλειοψηφία στην κυβέρνηση συνασπισμού, κρατάει το κεφάλι ψηλά μιλώντας με στόμφο για τη βελτίωση στον οικονομικό τομέα. Οι συγκυβερνώντες Φιλελεύθεροι Δημοκράτες (VVD) επιδίδονται σε καμπάνια αυτοπροβολής. Και οι δυο φαίνεται να χάνουν έδαφος ιδίως στις περιοχές που σφύζουν από μετανάστες και άνεργους (Rotterdam). Εκεί ακριβώς παίζει έξυπνα τα χαρτιά του το κόμμα των Εργατικών (PVDA). Εκμεταλλευόμενο τη γενική δυσφορία κατά της σκληρής δεξιάς πολιτικής, δίνει υποσχέσεις που φαίνεται να πιάνουν τόπο. Ιδίως στους δήμους Rotterdam και Amsterdam υποδαυλίζει το κλίμα που στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές (2002) οδήγησε τον κόσμο μαζικά στην επιλογή της νεοσύστατης τότε λαϊκίστικης ακροδεξιάς παράταξης του Pim Fortuin. Κλίμα δυσανασχέτησης των μαζών που αδυνατεί να βρει δομημένη πολιτική έκφραση και εναποθέτει την εμπιστοσύνη και την ελπίδα του στον εκάστοτε ηγέτη που επαγγέλλεται τη σωτηρία. Έπειτα η αριστερή αντιπολίτευση και κυρίως το κόμμα των Σοσιαλιστών (SP) φαίνεται επίσης να ανεβαίνει σε εκτίμηση επιτιθέμενο στην κυβέρνηση και στις τακτικές της. Αλλά και τα μικρότερα κόμματα δεξιών και αριστερών αποχρώσεων μπαίνουν στο χορό του εκλογικού ανταγωνισμού.
Ποιος μίλησε για εκλογές δήμων και τοπικό χαρακτήρα; Πρόκειται για καίρια πολιτική αναμέτρηση και καθοριστική ένδειξη για τις βουλευτικές εκλογές που έπονται σε ένα χρόνο. Η παρούσα κυβέρνηση δεξιού συνασπισμού έχει μπει από καιρό σε τροχιά φθίνουσας πορείας και η αντιπολίτευση βγαίνει σθεναρά μπροστά. Οι Ολλανδοί βρίσκονται μπροστά σε πολιτική πόλωση. Παιχνίδι δικομματισμού; Κάπως έτσι φαίνεται, όπως άλλωστε και στην υπόλοιπη Ευρώπη στην περίοδο που διανύουμε.
Έπειτα το αποτέλεσμα. Οι Χριστιανοδημοκράτες (CDA) και οι Φιλελεύθεροι (VVD) χάνουν παταγωδώς. Οι Εργατικοί (PVDA) αναδεικνύονται ως ο μεγάλος νικητής και οι Σοσιαλιστές (SP) διπλασιάζουν τα ποσοστά τους. Η κυβέρνηση δέχεται γερό χαστούκι. Η παράταξη των Φιλελεύθερων πέφτει σε κρίση και ο πρωθυπουργός με τους Χριστιανοδημοκράτες αναρωτιέται αν υπάρχει δυνατότητα ανάκαμψης μέσα σε ένα χρόνο. Οι Εργατικοί πανηγυρίζουν με τον ηγέτη τους να προβάλλεται ως επίδοξος πρωθυπουργός και οι Σοσιαλιστές ζυγίζουν ενδεχόμενα σενάρια σε ένα χρόνο από τώρα.
Ποιες οι ερμηνείες άραγε πίσω από όλα αυτά; Τα Μέσα διαλαλούν στροφή του κόσμου προς τα αριστερά. Πράγματι οι Ολλανδοί φαίνεται να μη χωνεύουν πια τα σκληρά μέτρα λιτότητας και περικοπών των τελευταίων χρόνων. Και το κομμάτι μεταναστών πρώτης ή δεύτερης γενιάς (σς Η φιλελεύθερη Ολλανδία τους έχει βάλει τη στάμπα ‘μη αυτόχθονες’ και τους έχει τοποθετήσει σε ξεχωριστή κατηγορία από τον υπόλοιπο πληθυσμό) δεν καταπίνει πια την ανεργία και την πολιτική διακρίσεων και ρατσισμού. Καιρός ήταν να ακουστεί ένα όχι στην ξέφρενη πορεία του φιλελευθερισμού στην καρδιά της καπιταλιστικής Ευρώπης. Και να πάρουμε μια ανάσα από την ασφυκτική εικόνα της δεξιάς ιδεολογίας που φαίνεται να ριζώνει βαθιά στις συνειδήσεις.
Αλλά πού θα βρει την έκφρασή του αυτό το κύμα αποδοκιμασίας; Στον επίδοξο συνασπισμό Σοσιαλδημοκρατών; Στην επόμενη μορφή ικανού ηγέτη – σωτήρα; Σε αυταπάτες πολιτικής ελαφρώς πιο λαϊκής;
Ύστερα έρχεται η επόμενη μέρα. Οι εκλογικοί πανηγυρισμοί κοπάζουν και οι υποσχέσεις γίνονται απόηχος. Οι δήμοι μετράνε τις έδρες τους και επιδίδονται σε διαπραγματεύσεις. Ο κόσμος πάει στη δουλειά του. Αυτός που ψήφισε. Με χαμόγελο καθαρής συνείδησης γιατί έκανε το καθήκον του. Με ελπίδα γιατί ίσως κάτι αλλάξει. Κι αυτός που δεν ψήφισε. Με αδιαφορία προερχόμενη από απάθεια ή άγνοια. Ή με συναίσθηση συνειδητής αποχής.
Κι ύστερα η επόμενη μέρα και η μεθεπόμενη. Η δεκαεξάχρονη μαθήτρια προερχόμενη από το Κόσσοβο θα απελαθεί πριν δώσει τις εισαγωγικές εξετάσεις. Οι ομοφυλόφιλοι πολιτικοί πρόσφυγες θα επιστρέψουν «εθελοντικά» στο Ιράκ με τις εγγυήσεις των ιθυνόντων για την ασφάλειά τους. Οι «αυτόχθονες» θα αποφανθούν για άλλη μια φορά πως οι μη ενσωματωμένοι ισλαμιστές «αλλόχθονες» (σς στην ολλανδική χρησιμοποιείται αυτός ακριβώς ο όρος) ευθύνονται για την εγκληματικότητα και την καλλιέργεια τρομοκρατικών ιδεολογιών. Οι οικογένειες της επαρχίας θα φάνε πάλι από το συσσίτιο. Οι πάσχοντες θα λάβουν το μέρος της ιατρικής περίθαλψης που το νέο πακέτο ιδιωτικής ασφάλισης επιτρέπει. Οι νέοι θα ξοδέψουν άλλη μια μέρα άσκοπα στο δρόμο χωρίς δουλειά. Οι μέλλουσες μητέρες θα σταματήσουν να εργάζονται για να επιδοθούν στη φροντίδα των παιδιών. Οι φοιτητές θα αντικρίσουν τις αυξήσεις των διδάκτρων και τη χρηματοδότηση έρευνας από εταιρείες. Οι εργαζόμενοι θα κληθούν για προσωπική αξιολόγηση παραγωγικότητας.
Ανασαίνει κανείς; Ελπίζει κανείς;
Κάπου εκεί ανάμεσα οι φοιτητές στη Γαλλία θα ξεσηκωθούν και θα κάνουν κατάληψη στη Σορβώνη. Δια κυβερνώντος στόματος τα ΜΑΤ θα επέμβουν και θα πνίξουν τις φωνές.
Ποιος είδε; Ποιος άκουσε;
Ο κόσμος συνεχίζει την καθημερινή του ρότα. Ώσπου να έρθει πάλι η ώρα να πάει στις κάλπεις.

Ηλέκτρα Αναγνωστοπούλου